Dotyk w relacjach społecznych i osobistych

 

Czy dotyk faktycznie ma niebagatelny wpływ na postrzeganie nas przez inne osoby? Dlaczego jest on tak ważny w ludzkich relacjach?

Dotyk jest uznawany przez wielu teoretyków za „matkę zmysłów”. Na tej podstawie można stwierdzić, że w  czasie, gdy dany dźwięk jest przez nas słyszany to w narzędziu słuchu – uchu wewnętrznym, dochodzi do drgań, które to wywołane są falami dźwiękowymi. Jeżeli chodzi o smak to odczuwamy go za pomocą języka, na którym znajdują się kubki smakowe. Ponadto naukowcy próbują również zaliczyć do tej grupy wzrok, według nich, delikatne muśnięcia rogówki w dużej mierze wpływają na dekodowanie obrazu, który to następnie jest przesyłany do naszego mózgu. Pozostałe zmysłu można również zaliczyć do tej grupy, ponieważ stymulują skórę, mięśnie bądź naczynia krwionośne. Dotyk jest więc czymś więcej, niż tylko kontaktem cielesnym między dwoma osobami.

Dotyk przez swoje znaczenie w relacjach personalnych jest najbardziej bezpośrednia formą komunikacji niewerbalnej. Wykorzystując go, można bardzo łatwo naruszyć czyjąś prywatność i intymność. W zależności od różnych grup kulturowych i etnicznych, amplituda wykorzystywania dotyku może być duża bądź mała. W kulturach kontaktowych, które obejmują: latynosów, arabów oraz mieszkańców Europy Południowej, dotyk jest znacznie częściej wykorzystywany w relacjach osobistych i społecznych niż w kulturach niekontaktowych, do których zaliczamy mieszkańców Europy Północnej, czy Amerykanów.

Status materialny oraz władza, mają znaczący wpływ na możliwość kontaktu dotykowego z innymi osobami. Szef znacznie częściej inicjuje powitanie bądź poklepanie pracownika po ramieniu niż osoba znajdująca się na samym dole w hierarchii firmy. Identyczna sytuacja ma miejsce w klinikach medycznych, gdzie lekarze najczęściej dotykają swoich pacjentów, podczas gdy pielęgniarki i sanitariusze robią to znacznie rzadziej. Dotyk pierwotnie oznaczał dominację nad kimś i ta zależność pozostała aż do dnia dzisiejszego. Za jego pomocą można bezpośrednio naruszyć czyjąś prywatność i intymność. Wykorzystywany przez kobietę w relacjach damsko męskich interpretowany jest jako niestosowna zachęta erotyczna.

Zmiany skórne i podskórne, zachodzące w naszym organizmie uważane są przez wielu naukowców za najstabilniejsze i najpewniejsze źródło informacji na temat naszego stanu emocjonalnego, gdyż   reakcje zachodzące wewnątrz naszego organizmu funkcjonują na poziomie naszej podświadomości. Kontynuując dalej ten wątek trzeba nadmienić, ze w sytuacjach dla nas stresowych i niekomfortowych (strach, smutek), tempo przepływu krwi maleje, a to w konsekwencji skutkuje obniżeniem temperatury naszej skóry. Sytuacja odmienia się, gdy czujemy się szczęśliwi lub pobudzeni emocjonalnie, wtedy przepływ krwi wzrasta i nasza skóra staje się wyraźnie cieplejsza. W sytuacjach dla nas krępujących bądź zawstydzających, organizm ludzki naprzemiennie zwiększa przepływ krwi i go zmniejsza. Skutkuje to rumienieniem się i blednięcie następującym bezpośrednio po sobie w krótkich odstępach czasu.

Dotyk jest również niezbędny do prawidłowego rozwoju noworodków i dzieci. Na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci naukowo dowiedziono, że brak bliskości fizycznej i pieszczot w relacji do noworodków będących wychowankami w sierocińcu, sprzyja ich wysokiemu poziomowi śmiertelności. Dale G. Leathers w książce pt. „Komunikacja niewerbalna”, opierając się na badaniach Harlow’a, zaznacza, że stymulacja dotyku jest niezbędna nie tylko gatunkowi ludzkiemu, ale również wszystkim innym zwierzętom zamieszkującym planetę ziemię. Harlow stwierdził, że kontakt dotykowy we wczesnych okresach życia, sprzyja zdrowemu rozwojowi emocjonalnemu, co w konsekwencji zapewnia pożądaną reaktywność emocjonalną i pożądane zachowania prokreacyjne osobnika dorosłego.

Jeszcze bardziej precyzyjne badania, zostały przeprowadzone przez M. H. Hollender’a, który na podstawie ich wyników, stwierdził, że osoby pozbawione stymulacji dotykowej we wczesnych fazach dorastania, wykorzystują w przyszłości znacznie sprawniej techniki kuszenia i uwodzenia, by zrekompensować sobie w ten sposób „brak” dotyku i przytulania, które nie miały miejsca we wczesnych fazach rozwoju.

Każdy z nas zapewne nie raz słyszała o wykrywaczu kłamstw, jednak metoda, którą posługują się operatorzy tych urządzeń, by stwierdzić, czy faktycznie oszukujemy,  pewnie nie jest nam wszystkim dobrze znana. Badania poligraficzne opierają się przede wszystkim na rejestrowaniu impulsów zachodzących w naszym ciele. Impulsy te są odbierane przez elektrody, a następnie przesyłane do urządzenia, które dekoduje m.in. przewodnictwo skóry, rytm serca, czy puls. Mając już te dane, naukowcy medyczni i operatorzy urządzeń rejestrujących, interpretują zmiany zachodzące w naszym organizmie, bez najmniejszego problemu mogą stwierdzić w których momentach byliśmy bardziej zestresowani i zdenerwowani, a w których czuliśmy się
komfortowo – czyli mówiliśmy prawdę.

Wszelkie zmiany zachodzące na naszej skórze wymagają natychmiastowej reakcji z naszej strony. Skóra i wszelkie fluktuacje na niej się pojawiające są czytelnym sygnałem dla nas, że w naszym organizmie dochodzi do „zaburzeń”, które wymagają wizyty u lekarza – dermatologa. Wiąże się to przede wszystkie z tym, że funkcjonowanie skóry zachodzi na poziomie naszej podświadomości, a czytelnych sygnałów wysyłanych przez nasz organizm nie wolno lekceważyć. Komunikacja niewerbalna – dotyk

Gesty w komunikacji niewerbalnej

Gesty w znaczący sposób wzbogacają przekaz, który dochodzi od nas do odbiorcy, jednak nie jest aż tak łatwo nauczyć się w odpowiedni sposób gestykulować, tak by komunikat niewerbalny (gestykulacja) był spójna z przekazem wokalnym.
Ponadto warto na wstępie dodać, że gesty wchodzą w skład złotego trójkąta komunikacji niewerbalnej, mianowicie koordynują nasze spojrzenie oraz wokalizację (komunikacja wokalna). Niektórzy specjaliści uważają, że odpowiednio wykorzystywana gestykulacja podczas rozmowy, jest tym samym w akcie komunikacyjnym, czym ładna i wartościowa rama dla pięknego obrazu. Wniosek zatem jest prosty – gesty oraz gestykulacja służą obramowaniu interakcji. Gesty to ruchy rąk i dłoni, które mogą zastępować słowa bądź też wzmacniać lub obniżać ekspresyjność danej wypowiedzi. Niektórzy uważają, że spokojna i umiarkowana gestykulacja pozytywnie wpływa na przekazywanie informacji, inni jednak, jak to w życiu bywa są innego zdania.
Teraz wyjaśnimy terminologię, która odnosi się bezpośrednio do znaczenia gestów rąk oraz znaczenia gestów dłoni. Bardzo pomocna tutaj będzie semiotyczna, czyli pochodząca od znaków klasyfikacja gestów Wallace Friesen’a oraz Paul’a Ekman’a. Według ich klasyfikacji, która jest na dzień dzisiejszy najważniejszą klasyfikacją gestów, wyróżniamy: emblematy, regulatory, ilustratory, adaptatory oraz wskaźniki emocji. Poniżej objaśnimy znaczenie gestów rąk oraz znaczenie gestów dłoni właśnie przy wymienionej wyżej klasyfikacji dwóch czołowych badaczy emocji w kontekście społecznym.
Emblematy są to gesty, które mają swój werbalny odpowiednik. To właśnie znaczenie gestów rąk oraz znaczenie gestów dłoni nadaje mocy gestowi – emblematowi. Emblematem więc może być pokazanie komuś znaku „peace” – pokój. Gest ten oznacza po prostu pokój, bardzo często wymachują takimi gestami uczestnicy międzynarodowych imprez z gatunku: „techno”. Wydaje mi się że większość ludzi na świecie chce by na całym świecie panował spokój. Innym gestem – emblematem, może być pokazanie komuś piątki, gest ten oznacza, że wszystko jest ok. Zwrócić trzeba jednak uwagę, że gesty nie zawsze są uniwersalne na całym świecie, a oznacza to, że w zależności od kultury, może się zmieniać ich przekaz.
Gesty – ilustratory, są to gesty, które podobnie jak emblematy są wykonywane z wysokim poziomem świadomości. Ich głównym zadaniem jest nadanie „tonu” treści, które wypowiadamy. Znaczenie gestów rąk oraz znaczenie gestów dłoni w gestach ilustracyjnych sprowadza się więc tylko do gestykulowania w celu nadania „ekspresyjności” wypowiadanym przez nas słowom. Gesty – ilustratory, dzielą się przede wszystkim na: batuty, ruchy deiktyczne, ruchy rytmiczne oraz piktografy.
-Batuty: są gestami, których podstawowym zadaniem jest podkreślić najważniejsze wymawiane słowo.
- Ruchy deiktyczne: jest to ruch rąk, albo dłoni którego głównym zadaniem jest wskazanie miejsca określonej rzeczy bądź kierunku.
- ruchy rytmiczne jak sama nazwa wskazuje, są gestami, które w sposób naturalny i swobodny nadają rytm opisywanym przez nas słowom.
-Piktografy: są to gesty, które nadają kształt rzeczom o których wspominamy.
Gesty – regulatory, gesty te odpowiedzialne są przede wszystkim za koordynowanie zakończenia, czasu trwania oraz rozpoczęcia konwersacji. Znawcy uważają, że regulatory są wykorzystywane z o wiele mniejszym stopniem intencjonalności niż dwa typy gestów opisanych powyżej. Ponadto należy pamiętać, że gdy ktoś użyje gestu – regulatora, to powinien albo zabrać głos w dyskusji albo odpowiedzieć na pytanie. Regulatorem może więc być na przykład wyciągnięta dłoń w kierunku osoby z którą rozmawiamy, dajemy jej jasno do zrozumienia, że chcemy by teraz ona zabrała głos w rozmowie. Innym bardzo znanym przykładem regulatora jest ręka wyciągnięta w górę – przy takim geście chcemy by osoba, która koordynuje dyskusją, udzieliła nam głosu.
Adaptatory, czasem nazywane są manipulatorami. Niektórzy eksperci uważają, że gesty te pomagają się „zaaklimatyzować” w danej sytuacji, osobie która je wykonuje. Wyróżniamy trzy główne rodzaje gestów adaptacyjnych – adaptatorów: adaptatory jaźni, adaptatory przedmiotowe oraz adaptatory społeczne.
- Adaptatory jaźni, bardzo często wykonujemy te gesty w chwilach zadumy i zamysłu, jednak specjaliści podkreślają, że gesty te wykonujemy w sytuacji, która jest dla nas mało komfortowa. Gesty rąk oraz gesty dłoni, mogące być adaptatorami jaźni to na przykład: głaskanie się po brodzie bądź czole.
-Adaptatory przedmiotowe: znaczenie gestów rąk oraz znaczenie gestów dłoni podczas wykonywania takich gestów, jak adaptatory przedmiotowe, jest dosyć jasne. Gestami takimi może być pstrykanie długopisem bądź bębnienie palcami w stół.
-Adaptatory społeczne to kolejny rodzaj gestów adaptacyjnych. Niektórzy uważają, że te gesty i ich wykorzystywanie podczas dialogu również nacechowane jest pejoratywnie. Gestem takim na przykład może być poklepanie kogoś po ramieniu. Niedawno spotkałem się z osobą, która powiedziała mi, że jego szef dosyć często klepie go po ramieniu, a on nie wie jak powiedzieć swojemu zwierzchnikowi,żeby już tego więcej nie robił, ponieważ mu to bardzo przeszkadza. Wyjaśniliśmy przed chwilą jedno znaczenie gestów rąk oraz dłoni, które zakreślają się w grupie gestów – adaptatorów społecznych.
Wskaźniki emocji to ostatni rodzaj spośród pięciu zaproponowanych w semiotycznej klasyfikacji gestów Paul’a Ekman’a oraz Wallace Friesen’a. Wskaźniki emocji są wykorzystywane z bardzo niskim poziomem intencjonalności, a gestem takim może być na przykład: bezradne rozłożenie rąk bądź podniesienie ramion do góry.
Gesty są niezastąpionym narzędziem podczas wyjaśniania wyrazów dwuznacznych lub opisów. Niektórzy badacze komunikacji niewerbalnej uważali i nadal uważają (Jurgen Streeck), że słowa maja swoje korzenie w gestach rąk i ramion. Zaznaczał on, że gesty wyprzedzają mowę nie tylko w sensie historycznym, ale i również w obecnej rzeczywistości. Chodzi o najnowszą technologię która jest sterowana za pomocą gestów rąk oraz gestów dłoni. Do takich nowinek możemy zaliczyć smartphone, konsole do gier, czy w końcu telewizory. Wszystkie te urządzenia dopiero od kilku lat są sterowane za pomocą rąk i dłoni, a wszystko wskazuje na jeszcze większe wykorzystanie w najbliższej przyszłości naszych ramion. Znaczenie gestów rąk oraz znaczenie gestów dłoni może się zmieniać w zależności od komentarza. Jak sami widzimy rodzajów gestów jest aż pięć, nad jednymi mamy większą kontrolę a nad innymi mniejszą.
Informacje ze strony internetowej:
http://komunikacjaniewerbalna.com.pl/strona-glowna/gesty/

Być idealnym – wprowadzenie do komunikacji niewerbalnej

Dlaczego komunikacja niewerbalna jest tak ważna w codziennym życiu? Czy jest tym samym, czym mowa ciała? Albert Mehrabian – niemiecki naukowiec badający zachowania niewerbalnej wnioskował, że komunikacja niewerbalna stanowi 55% komunikatu, który otrzymuje od nas odbiorca wiadomości. Oczywiście zawęził on te wyniki do emocji w kontekście społecznym, które przeżywa każdy z nas, a które to, okazujemy poprzez ekspresje mimiczne. Te 55% komunikatu o którym przed chwilą wspomnieliśmy w znaczeniu wąskim, odnoszą się do emocji, które okazujemy za pomocą twarzy. Jeżeli widzimy osobę uśmiechniętą to zazwyczaj jest ona szczęśliwa. To samo dotyczy smutku, osoba okazująca taką ekspresje mimiczną na pewno nie czuje się najlepiej i prawdopodobnie pocieszyło by ją usłyszenie kilku miłych słów pod jej adresem. Oznacza to, że ekspresje mimiczne w sposób najbardziej precyzyjny, określają emocje w kontekście społecznym. Powracając jednak jeszcze na chwilę do obliczeń matematycznych Alberta Mehrabiana (musiał być dobry nie tylko z psychologii, ale i również matematyki) to jego zdaniem kolejne 38% komunikatu, który otrzymuje od nas odbiorca komunikatu to właśnie komunikacja wokalna, która to zawiera w sobie następujące komponenty: głośność, ton, tempo, trwałość, barwę, rytmiczność, artykulację, wymowę oraz ciszę. Istnieje przekonanie, że komunikacja wokalna jest najbardziej „dziurawym” kanałem przekazywanych przez nas informacji. Wbrew pozorom dużo łatwiej jest się nam uśmiechnąć, gdy jesteśmy smutni niż kontrolować nasz głos. Gdy czujemy się bardzo nieswojo amplituda naszego głosu może spadać, aż do momentu, gdy zaczniemy szeptać. Jest to wywołane negatywnymi emocjami, które sprawiają nam przykrość. Ostatnie 7% komunikatu, który został nam z całej 100 to w opinii Alberta Mehrabiana komunikacja werbalna., czyli tak naprawdę sama wiadomość, która już nie zawiera w sobie emocji, a pamiętajmy, że cały czas omawiamy zawartość procentową emocji w kontekście społecznym. Czy mowa ciała jest tym samym, czym komunikacja niewerbalna? Odpowiedź na to pytanie można znaleźć między innymi na portalu www.komunikacjaniewerbalna.com.pl. Dużo osób uważa, że komunikacja niewerbalna jest równoznaczna z terminem mową ciała, jednak nie jest to do końca prawdziwe stwierdzenie. Mowa ciała jest tylko jedną częścią komunikacji niewerbalnej. Mianowicie mowa ciała, czasu, przestrzeni oraz wygląd zewnętrzny (ubrania) są równoznaczne z definicją komunikacji niewerbalnej. Oznacza to, że aż cztery komponenty wchodzą w komunikacji niewerbalnej. Czym właściwie jest w takim razie mowa ciała? Mowa ciała to przede wszystkim: gesty, ekspresje mimiczne, postawa ciała, zapach, kontakt wzrokowy, strefy dystansu komunikacyjnego, a nawet dotyk. Wymienione przed chwilą składowe, zakreślają się również jako komponenty komunikacji niewerbalnej. Poniżej omówimy po krotce wszystkie jej składowe mianowicie: Gesty, są to półkoliste, zamaszyste i wszystkie inne ruchy rąk i dłoni, które mogą pojawić się podczas dialogu bądź monologu. Dwóch czołowych badaczy emocji w kontekście społecznym: Wallace Friesen oraz Paul Ekman dokonali klasyfikacji gestów na pięć kategorii: Emblematy, regulatory, ilustratory, adaptatory oraz wskaźniki emocji. Emblematy to sygnały cielesne, które mogą całkowicie zastępować słowa bądź je wzmacniać. Ilustratory – zazwyczaj nadają „tonu” treścią, które wypowiadamy, możemy do nich zaliczyć np.: ruchy rytmiczne, które nadają rytm wypowiadanym przez nas słowom. Regulatory, ich głównym zadaniem jest koordynowanie rozpoczęcia, zakończenia oraz trwania i dopuszczania kogoś do głosu. Adaptatory to gesty, które pozwalają nam oswoić się z niezręczną bądź nie do końca przyjemną sytuacją np.: obracanie długopisem. Ostatnią kategorią gestów sklasyfikowaną przez Ekmana i Friesena są wskaźniki emocji np.: bezradne rozłożenie rąk. Więcej ciekawostek o gesty oraz znaczenie gestów znajdziecie na
http://www.komunikacjaniewerbalna.com.pl/strona-glowna/gesty/
Ekspresje mimiczne (mimika twarzy) – to sposób okazywania emocji w związku z tym co czujesz w danej sytuacji. Bardzo często zdarza się, że odzwierciedlają nasz nastrój oraz samopoczucie. Podstawowymi ekspresjami mimicznymi są: radość, złość, strach, smutek, zdziwienie a nawet pogarda czy wstręt. Dotyk: zdolność wywierania nacisku na powierzchnię ciała. Zapach: jest to zdolność odbierania woni dzięki receptorom, które znajdują się w komórkach nabłonka nosowej jamy. Postawa ciała: jest to ułożenie konkretnej części ciała bądź całego ciała, które precyzuje nasze nastawienie. Wygląd zewnętrzny: to wykorzystanie wrażenia by imponować innym. Amerykański etnolog, Edward T. Hall, zaproponował podział strefy dystansu komunikacyjnego, nazywanego również strefy dystansu proksemicznego na cztery kategorie.
http://www.komunikacjaniewerbalna.com.pl/strona-glowna/strefy-dystansu-komunikacyjnego/
Pierwszą strefą dystansu komunikacyjnego jest wewnętrzna i zewnętrzna strefa intymna – odległość między dwiema osobami nie powinna przekroczyć 45cm (1,5 stopy). Drugą strefą dystansu zaproponowaną przez Edwarda T. Hall’a jest strefa osobista zakreślająca się w przedziale od 45 cm do 1,2m (od 1,5 do 4 stóp). Trzecia przestrzeń proksemiczna to dystans społeczny – od 1,2m do 3,6m (4-12 stóp). Ostatnia strefa dystansu komunikacyjnego to przestrzeń publiczna wynosząca powyżej 3,6m – 12 stóp. W przygotowaniu artykuł w całości poświęcony komunikacji wokalnej. Man nadzieję, że chociaż części z was udało się rozjaśnić wszystkie wątpliwości odnoszące się do zagadnienia : komunikacja niewerbalna oraz mowa ciała. Biorąc pod uwagę fakt, jak szerokim zagadnieniem jest komunikacja niewerbalna, można mieć pewność, że również w znaczeniu szerokim zawiera w sobie 55% całości komunikatu o którym wspominał niemiecki naukowiec badający zachowania niewerbalne.

Witaj, świecie!

Witaj na swoim nowym blogu!

Bardzo się cieszymy, że jesteś z nami! To jest pierwszy, przykładowy wpis. Możesz go usunąć logując się do Kokpitu i wybierając menu Wpisy.

Jeśli coś jest dla Ciebie niejasne, zapoznaj się z działem Pomoc:
http://blog.pl/pomoc

Zapraszamy również na nasz profil na Facebooku, gdzie znajdziesz aktualności, poczytasz ciekawe blogi, lub weźmiesz udział w dyskusjach z innymi blogerami:
https://www.facebook.com/Blogpl

Miłego blogowania! :-)